ΙΣΤΟΡΙΑ ΒΟΛΟΥ

 

Περιοχή με αδιάκοπη ανθρώπινη παρουσία, συγκεντρώνει σήμερα τους νεολιθικούς οικισμούς του Σέσκλου και του Διμηνίου, τον μυκηναϊκό οικισμό στο Διμήνι, την πόλη των κλασσικών χρόνων στο λόφο της Γορίτσας, την αρχαία Δημητριάδα, τις παλαιοχριστιανικές βασιλικές των Φθιώτιδων Θηβών στη Νέα Αγχίαλο, εξαιρετικά μνημεία λαϊκής αρχιτεκτονικής στους οικισμούς του Πηλίου και μοναδικές συλλογές και εκθέσεις από την Παλαιολιθική εποχή μέχρι και την πρόσφατη βιομηχανική παράδοση.
Η Μαγνησία πήρε το όνομά της από τους πρώτους κατοίκους της περιοχής, μεταξύ των οποίων οι Μαγνήτες, απόγονοι του Αιόλου, θεού των ανέμων και τολμηροί θαλασσοπόροι της εποχής. Στην αρχαία Ιωλκό συγκεντρώθηκαν οι ήρωες της ελληνικής μυθολογίας και με αρχηγό τους τον Ιάσονα ξεκίνησαν με την Αργώ για τη μακρινή Κολχίδα, αναζητώντας το χρυσόμαλλο δέρας. 

Στο Πήλιο κατοικούσαν οι Κένταυροι και ο σοφός Χείρωνας, κοντά στον οποίο μαθήτευσε ο Αχιλλέας καθώς και ο Ασκληπιός που διδάχθηκε την ιατρική. Η περιοχή κατοικήθηκε από τους πρώιμους προϊστορικούς χρόνους. Τα σημαντικότερα αρχαιολογικά ευρήματα της Νεολιθικής Εποχής στο Σέσκλο (αρχή 7 ης χιλιετίας π.Χ.) και στο Διμήνι (τέλη 5 ης χιλιετίας π.Χ.), όπου αναπτύχθηκε σπουδαίος πολιτισμός, οι μυκηναϊκές θέσεις στην περιοχή της Ιωλκού, που άκμασε κατά τον 13 ο και 14 ο αιώνα π.Χ. 

 

Οι Παγασές που έδωσαν το όνομά τους στον Παγασητικό κόλπο, οι αρχαίες Φερέςστο σημερινό Βαλεστίνο, η αρχαία Άλος κοντά στον Αλμυρό, οι Φθιώτιδες Θήβες στη σημερινή Νέα Αγχίαλο, η Αρχαία πόλη Δημητριάδα που ίδρυσε στις αρχές του 3 ου αι. π.Χ., ο Μακεδόνας Βασιλιάς, Δημήτριος ο Πολιορκητής, αποτελούν ιστορικά μνημεία παγκόσμιου ενδιαφέροντος. Κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, αρκετοί οικισμοί του Πηλίου εξελίχθηκαν σε σημαντικά κεφαλοχώρια, φθάνοντας σε ιδιαίτερη οικονομική και πνευματική ακμή κατά το 18 ο αιώνα. 

Η Μαγνησία από νωρίς έλαβε μέρος στην Επανάσταση του 1821 και ενσωματώθηκε στο ελεύθερο ελληνικό κράτος το 1881.

Σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη και ανάπτυξη της περιοχής διαδραμάτισε η εγκατάσταση προσφύγων μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922.

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ

Η Ελευσίνα, μια πόλη με πληθυσμό 30.000 κατοίκων και σε απόσταση 20 χλμ από την Αθήνα, είναι γνωστή για την αρχαία αλλά και τη σύγχρονη βιομηχανική της ιστορίας.

Στην αρχαιότητα υπήρξε για 2000 χρόνια (1600 πχ-400 μχ) μια από τις πέντε ιερές πόλεις με τα Ελευσίνια Μυστήρια να προσελκύουν προσκυνητές από όλο τον τότε γνωστό κόσμο.
Το όνομα της πόλης γίνεται τρανότερο χάρη στον μεγάλο τραγικό ποιητή Αισχύλο.

Ακολούθησαν 14 αιώνες στη διάρκεια των οποίων η Ελευσίνα περιέπεσε σε αφάνεια.

Το 1827 μετά την απελευθέρωση από την Τουρκική κατοχή και τη δημιουργία του πρώτου Ελληνικού κράτους, η Ελευσίνα ήταν μία μικρή πόλη των 250 κατοίκων, αρ¬βανίτικης καταγωγής.

Τη δεκαετία του 1860 η Ελευσίνα άρχισε να αλλάζει όψη με την ανέγερση νέων κα¬τοικιών και με την εγκατάσταση σ' αυτή περιστασιακών εμπόρων.

Την αργόσυρτη πορεία της επιτάχυναν η κατασκευή της σιδηροδρομικής γραμμής (1884) και η τομή του Ισθμού της Κορίνθου.
Καθοριστική είναι η δεκαετία του 1880, όπου αρχίζει η βιομηχανική ανάπτυξη.
Ιδρύεται το Σαπωνοποιείο ΧΑΡΙΛΑΟΥ(1875), η βιομηχανία τσιμέντου ΤΙΤΑΝ (1902), τα οινοπνευματοποιεία ΒΟΤΡΥΣ (1906) και ΚΡΟΝΟΣ (1922).
1877 Η πρώτη έγκριση "διαγράμματος ρυμοτομίας της κωμοπόλεως Ελευσίνας".
1914 Ιδρύεται το Λιμενικό Ταμείο.
Τον 11ο αιώνα π.Χ. κάτοικοι από την Ελευσίνα είχαν μεταφέρει στη γη της Ιωνίας τη λατρεία της θεάς Δήμητρας. Το 1922, 2000 πρόσφυγες από την Μικρά Ασία φθάνουν καταδιωγμένοι στην Ελευσίνα, διπλασιάζοντας τον πληθυσμό της.
1923 η πρώτη συζήτηση στο Κοινοτικό Συμβούλιο για την εγκατάσταση ηλεκτρικών λαμπτήρων φωτισμού σε δρόμους και πλατείες
1924 τοποθετείται το ρολόι στο λόφο των Αρχαιοτήτων 1936 Δημιουργία στρατιωτικού αεροδρομίου.

1943 Η Κοινότητα Ελευσίνας γίνεται Δήμος.
Τον Απρίλιο του 1941 αρχίζει η Γερμανική κατοχή. Το αεροδρόμιο καταλαμβάνεται από τους Γερμανούς. Στην πόλη περιπολούν Ιταλοί στρατιώτες. Από τον Οκτώβριο του 1941 αρχίζουν οι θάνατοι από την "νόσο της πείνης".
Στη διάρκεια της γερμανικής κατοχής (1941-1945) αναπτύχθηκε ισχυρή αντίσταση μέσα στην πόλη, στα εργοστάσια και το στρατιωτικό αεροδρόμιο. Η οργάνωση του Ε. Α. Μ. με προμήθεια ιματισμού, υπόδησης, τροφίμων αλλά και με πληροφορίες για τις κινήσεις του εχθρού, προσέφερε πολύτιμη βοήθεια στο λαό αλλά και στα ένοπλα αντάρτικα τμήματα. Τον Αύγουστο του 1942 στα Δερβενοχώρια οργανώθηκε η πρώτη αντάρτικη ομάδα, που η δράση της απλώθηκε σε όλη την Αττική και τη Βοιωτία.

Μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο ήρθαν στην πόλη μας εργαζόμενοι από όλα τα μέρη της Ελλάδας για να εργαστούν στις βιομηχανίες της περιοχής.

Η βιομηχανική δραστηριότητα όμως αναπτύχθηκε άναρχα πάνω στις αρχαιότητες και δίπλα στην περιοχή κατοικίας. Η ρύπανση του περιβάλλοντος πήρε μεγάλες διαστά¬σεις.
Στον 21ο αιώνα, την εποχή της βιώσιμης ανάπτυξης, η αρχαιολογική ιστορία και η πρόσφατη βιομηχανική διαμορφώνουν την εικόνα της σύγχρονης Ελευσίνας. Η ρύ¬πανση χάρη και στους αγώνες των πολιτών έχει μειωθεί. Ο Δήμος αγωνίζεται να ανα¬κτήσει τις ανενεργά εργοστάσια, όπου θα στεγαστεί η σύγχρονη βιομηχανική και τεχνολογική ιστορία.

Η Ελευσίνα πλέον έχει βραβευθεί για τις πολεοδομικές αναπλάσεις και τις επιδόσεις της στην οικολογία και την ανακύκλωση.
Τα ΑΙΣΧΥΛΕΙΑ, προς τιμή του Αισχύλου, από το 1975 είναι η κορυφαία πολιτιστική εκδήλωση της Ελευσίνας και πραγματοποιείται τον Σεπτέμβριο, την ίδια περίοδο που κατά την Αρχαιότητα πραγματοποιούνταν τα Ελευσίνια Μυστήρια.

Ο λόφος των αρχαιοτήτων και το Μουσείο ευρίσκονται στο κέντρο της πόλης, ενώ η Ιερά Οδός που συνέδεε την Ελευσίνα με την Αθήνα διασχίζει την πόλη και τα ίχνη της διατηρούνται και σήμερα. Ζώζονται οι μεταβυζαντινές εκκλησίες του Αγίου Ζαχαρία ( στην πλατεία Ηρώων ) και της Παναγίτσας ( στον αρχαιολογικό χώρο).

Πανηγύρια γίνονται στις 23 Απριλίου, για τον πολιούχο της πόλης Άγιο Γεώργιο, στις 21 Μαΐου ( Αγίων Κων/νου και Ελένης ), στις 29 Ιουνίου ( 12 Αποστόλων ) και στις 16 Απριλίου της Ζωοδόχου Πηγής.

Ο ΚΗΠΟΣ ΤΩΝ ΗΡΩΩΝ - ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ

Ο περιοχή που περιβάλλει τον συγκεκριμένο ιστορικό χώρο του Κήπου αναφέρεται συχνά από τους ντόπιος ως "το Ηρώων" ή "τα Ηρώα". Το ορθό, φυσικά, είναι το πλήρες "Κήπος των Ηρώων", μιας και πρόκειται για τον κεντρικό χώρο ταφής και μνήμης των πεσόντων της πολιορκίας του Μεσολογγίου. Εκεί έθαβαν οι Μεσολογγίτες τους νεκρούς τους κατά τα Επαναστατικά χρόνια, μιας το (μέχρι σήμερα) νεκροταφείο του Αγίου Λαζάρου είχε αποκλειστεί. Ακόμα και σήμερα διακρίνονται τα θεμέλια δύο εκκλησιών που λειτουργούσαν στο σημείο, του Αγίου Νικολάου και της Παναγίας, πίσω από το άγαλμα του Λόρδου Βύρωνα. Ο Κήπος των Ηρώων οριοθετήθηκε και οργανώθηκε το 1830, έπειτα από εντολή του Ιωάννη Καποδίστρια, ενώ η κατασκευή του σημερινού τείχους (αντιγραφή στα αρχικά ίχνη του φράχτη) ζητήθηκε από τον Όθρωνα.

Τόσο ο καθεαυτός ιστορικός χώρος, όσο και η γύρω περιοχή, είναι φυτεμένος με πανύψηλους φοίνικες, πεύκα και ευκάλυπτους, ενώ το εσωτερικό του καλύπτεται σχεδόν εξολοκλήρου από γκαζόν, λιθόστρωτα δρομάκια και ξύλινα παγκάκια. Περιδιαβαίνοντας κανείς τον Κήπο, μπορεί να βρει τον Τύμβο των Πεσόντων, τον αδριάντα του Λόρδου Βύρωνα, το Μνημείο του Μάρκου Μπότσαρη, καθώς και πάμπολλα αφιερώματα στους Φιλέλληνες όλου του κόσμου: Ελβετούς, Γάλλους, Ολλανδούς.. Κάθε χρόνο, μάλιστα, στις Εορτές Εξόδου, μία τιμώμενη χώρα εκπροσωπείται στις εκδηλώσεις μνήμης και τιμά με τη σειρά της τους πολίτες της που έχασαν τη ζωή τους στη διάρκεια του απελευθερωτικού αγώνα στο πλευρό των Μεσολογγίτών.

Οι Εορτές Εξόδου αποτελούν μάλλον το κορυφαίο ιστορικό και πολιτιστικό γεγονός του τόπου. Μία φορά τον χρόνο, οι κάτοικοι της περιοχής, μαζί με τα σχολεία, τους τοπικούς συλλόγους, έναν μεγάλο όγκο ετεροδημοτών, αλλά και δεκάδες επισκεπτών-προσκυνητών (φιλαρμονικές, χορευτικά τμήματα και εξωραϊστικοί σύλλογοι από την Ελλάδα και το εξωτερικό) φορούν παραδοσιακές φορεσιές και τιμούν με μία συνταρακτικτή παρέλαση-μνημόσυνο την ζωή και τον αγώνα των Εξοδιτών. Ως επιστέγασμα, δε, των εορτών χαρακτηρίζεται η αναπαράσταση της ανατίναξης του ανεμόμυλου του προύχοντα Χρήστου Καψάλη, ο οποίος μη μπορώντας να λάβει μέρος στην έξοδο, ανατίναξε την πυριτιδαποθήκη του προμαχώνα του Μπότσαρη, οδηγώντας στον θάνατο γέρους, γυναικόπεδα και ανάπηρους, αλλά και μεγάλο αριθμό Τούρκων εισβολέων.

ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ - ΑΙΓΥΠΤΟΣ

Για να διακρίνεται από τις υπόλοιπες 31 Αλεξάνδρειες έγινε γνωστή ως «Αλεξάνδρεια η εν Αιγύπτω» (λατ. Alexandria ad Aegyptum) και σήμερα ονομάζεται Ισκανταρίγια. Νωρίτερα οι Έλληνες είχαν ιδρύσει μιαν άλλη πόλη στο Δέλτα του Νείλου, τη Ναύκρατη. Ο Μέγας Αλέξανδρος όμως θέλησε να κατασκευάσει τη νέα στις όχθες αδιαφορώντας για την κακή ποιότητα του χώματος και τους κινδύνους του Δέλτα.

Κατά το πέρασμά του από την Αίγυπτο το 333 π.Χ. ο Αλέξανδρος εμπιστεύτηκε τον Έλληνα αρχιτέκτονα Δεινοκράτη τον Ρόδιο για να χτίσει την πόλη βάσει ορθογώνιου πολεοδομικού σχεδίου, με διασταυρούμενες κεντρικές οδούς. Η νέα πόλη περιέβαλε ένα παλιό αιγυπτιακό χωριό (Ρακώτις), το οποίο αργότερα αποτέλεσε το οικιστικό κέντρο των ιθαγενών. Η πόλη άρχισε να ακμάζει, όταν έγινε πρωτεύουσα της Αιγύπτου μετά τον θάνατο του Αλεξάνδρου και κατά τη βασιλεία του Πτολεμαίου Α', γιου του Λάγου και ιδρυτή της δυναστείας των Πτολεμαίων ή Λαγιδών.

Από το πρώτο ήμισυ του 3ου αιώνα π.Χ. η Αλεξάνδρεια στολίζεται με μνημεία και αποκτά σταδιακά τον χαρακτήρα με τον οποίο θα μείνει γνωστή μέχρι το τέλος της Αρχαιότητας: τα Ανάκτορα, το Μουσείο, τη Βιβλιοθήκη, το Σεράπειον (ναός αφιερωμένος στον ελληνοαιγυπτιακό μυστηριακό θεό Σέραπι), το ναό της Ίσιδος, αγορές, το θέατρο και φυσικά ένα από τα επτά θαύματα της Αρχαιότητας, το φάρο του Σώστρατου πάνω στο νησί Φάρος, από όπου πήραν και το όνομά τους οι φάροι.

Για περισσότερο από μία χιλιετία και μέχρι την κατάκτησή της από τους Άραβες το 641, η Αλεξάνδρεια θα παραμείνει η πολιτιστική και διανοητική πρωτεύουσα του ανατολικού μεσογειακού κόσμου, αφού είχε υπάρξει και πολιτική πρωτεύουσα της Αιγύπτου κατά την ελληνιστική εποχή.

ΜΕΤΑΞΥ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΛΙΜΝΩΝ - ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ

Είναι μια πόλη με έντονη προσωπικότητα, τόσο για την πανανθρώπινη ιστορική της παρακαταθήκη όσο και για τη μορφολογική της ταυτότητα στο πέρασμα των αιώνων. Και ένας τόπος που ασκεί μια γοητεία ανεπιτήδευτη, ήρεμη σαν τη λιμνοθάλασσα, έντονη σαν το ηλιοβασίλεμα, νόστιμη σαν το αλάτι.

Η περίπτωση του Μεσολογγίου, πέρα από τη γνωστή σε όλο τον κόσμο έκφανση ηρωισμού, καρτερίας και αξιοπρέπειας μπροστά στον θάνατο, έχει δύο πρωτοτυπίες, που η κάθε μια τους είναι στο είδος της μοναδική. Η πρώτη είναι το σύντομο της Ιστορίας και της τροχιάς της πόλης. Μέσα δηλαδή σε μία πανάρχαια χώρα σαν την Ελλάδα, το Μεσολόγγι, έχει ζωή μόνο τεσσάρων αιώνων. Δύο αιώνων γρήγορης πορείας προς το ζενίθ, ενός αιώνα μέσα στη λάμψη του απόγειου και ενός αιώνα αργής καθόδου προς το ναδίρ. Η άλλη πρωτοτυπία και μοναδικότητα είναι πως το Μεσολόγγι, υπήρξε πάντοτε πόλη.

Πρόβλητα. Στο λιμανάκι της Τουρλίδας.

Μια πόλη ανοιχτή στην ευεργετική, από όλες τις πλευρές, επίδραση της θάλασσας. Της θάλασσας που άνοιξε δρόμους για το εμπόριο και του έφερε πίσω την αύρα του πολιτισμού της Δύσης». Αυτά λέει η κ. Ακακία Κορδώση, επίτιμη διδάκτωρ Νεοελληνικής Λογοτεχνίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Οι Μεσολογγίτες έχουν σχέση πάθους με τον τόπο τους, γενναιόδωρο σε φυσικά θέλγητρα, εν μέσω των ποταμών Αχελώου και Εύηνου να σχηματίζουν σειρά από λίμνες, γεγονός στο οποίο οφείλει σύμφωνα με την επικρατέστερη άποψη και την ονομασία του: Προήλθε μάλλον από τις ιταλικές λέξεις mezzo laghi, εν μέσω δηλαδή των λιμνών.

 

Ενα ποδήλατο για όλους
Η ίδια όμως η πόλη μοιάζει να ασκεί μια γοητεία στους κατοίκους του -δεκαπέντε χιλιάδες περίπου, αριθμός σταθερός στο πέρασμα των αιώνων. Πολλοί δεν φεύγουν ποτέ, άλλοι σπουδάζουν ή δοκιμάζουν αλλού τις επαγγελματικές τους τύχες, συνήθως όμως επιστρέφουν. Το Μεσολόγγι δεν ακολούθησε τη μοίρα των περισσότερων πόλεων στο δεύτερο μισό του 20ού, που μετατράπηκαν σε τσιμεντούπολεις, παραδομένες στις ορέξεις της οικιστικής ανάπτυξης. Ευτυχώς για το ίδιο, τον ρόλο αυτό διαδραμάτισε το κοντινό Αγρίνιο. Ετσι, οι κάτοικοί του απολαμβάνουν σήμερα τις ράθυμες βόλτες τους με το ποδήλατο στην απεραντοσύνη της λιμνοθάλασσας ή κάνουν τα ψώνια τους στα μαγαζάκια της πόλης, έχοντας πάντα χρόνο για μια στάση για καφέ.

Λιμανάκι. Γαϊτες και ψαρόβαρκες στο λιμανάκι της Τουρλίδας.

Εδώ όλοι κάνουν πεντάλ, αφού είναι η μοναδική πόλη στην Ελλάδα με τριπλάσιο αριθμό ποδηλάτων έναντι των κατοίκων. Εννοείται πως δεν υπάρχει κυκλοφοριακό, πόσο μάλλον αγχωτικά κορναρίσματα. Η βόλτα με το ποδήλατο στο Μεσολόγγι είναι ο ενδεδειγμένος τρόπος για να κινηθείτε στους ρυθμούς του, καθώς θα έχετε τη δυνατότητα να θαυμάσετε υπέροχα σοκάκια με νεοκλασικά αρχιτεκτονήματα του 19ου αι., γειτονιές ήσυχες με λουλουδιστούς κήπους, και βέβαια τη βόλτα στην Τουρλίδα, τη στενή λωρίδα δρόμου ανάμεσα στη λιμνοθάλασσα που οδηγεί στις πελάδες, τις εμβληματικές κατοικίες των ψαράδων που στέκουν με πάσσαλους πάνω από το νερό, προσθέτοντας τη δική τους πινελιά στον πίνακα που ζωγραφίζεται κάθε απόγευμα με τη δύση του ηλίου. Οσο για αξιοθέατα, είναι πολλά και ενδιαφέροντα..

Η ιστορική Πύλη, ο Κήπος των Ηρώων, ο τάφος του Μάρκου Μπότσαρη, το Μνημείο των Φιλελλήνων, το Μνημείο του Λόρδου Βύρωνος, η Πινακοθήκη που στεγάζεται στο Παλαιό Δημαρχείο και φιλοξενεί πίνακες Ελλήνων και ξένων ζωγράφων, το Μουσείο Τρικούπη με ενθυμήματα του Χαρ. Τρικούπη, έγγραφα και πορτρέτα της πολιτικής οικογένειας των Τρικούπηδων, το Μουσείο Παλαμά, που στεγάζεται στο πατρογονικό σπίτι όπου έζησε και μεγάλωσε ο Μεσολογγίτης ποιητής, το σπίτι του Ζηνόβιου Βάλβη, όπου στεγάζεται η Βάλβειος βιβλιοθήκη. Δεν νοείται όμως να φύγετε από το Μεσολόγγι χωρίς να το έχετε κυριολεκτικά γευτεί. Η επίσκεψή σας στην καρδιά της αγοράς ή στα παραλίμνια ταβερνάκια όπου θα απολαύσετε τις τοπικές λιχουδιές θεωρείται εκ των ουκ άνευ. Χέλια, λαβράκια στα κάρβουνα, χάβαρα (οστρακοειδή), τσιπούρες και βέβαια το περίφημο αβγοτάραχο συνοδεύουν ιδανικά το ουζάκι.

Φύση. Ο χορός των φλαμίνγκος την ώρα του δειλινού.

Σε μαγαζάκια όπως του Τρικενέ, ποτοποιία ούζου που στέκει στο κέντρο της πόλης από το 1907, μπορείτε να αλιεύσετε πληροφορίες σχετικά με το που μπορείτε να δοκιμάσετε γνήσιο αβγοτάραχο. Ο ιδιοκτήτης του, Παντελής Τρικενές θυμάται με νοσταλγία τις εποχές που οι θαμώνες συνδύαζαν το ουζάκι με βραστές πατάτες, ντομάτες με χοντρό αλάτι και ψιλή γαρίδα.

Η σημασία των αλυκών

Αλμύρο χρυσάφι

Αεροφωτογραφία. Η λιμνοθάλασσα του Μεσολογγίου από ψηλά.

Η ευεργετική λιμνοθάλασσα του Μεσολογγίου, το βάθος της οποίας δεν ξεπερνά τα δύο μέτρα, με έκταση 112.000 τετ. χλμ. - σύμφωνα με το Υπουργείο Περιβάλλοντος - προσφέρει στην πόλη και έναν άλλο θησαυρό: Το αλάτι. Στο Μεσολόγγι υπάρχουν δύο αλυκές: Η Ασπρη και αυτή της Τουρλίδας. Η παραγωγή του αλατιού γίνεται σε φυσικούς προθερμαντήρες με τη μέθοδο της συνεχούς πήξης και η συγκομιδή του αλατιού γίνεται στην μεν Ασπρη Αλυκή μηχανοποιημένα, στη δε Τουρλίδα με παραδοσιακά μέσα. Καταλαμβάνουν 14.000 στρέμματα και η ετήσια παραγωγή ξεπερνά τους 130.000 τόνους, δηλαδή περισσότερο από το 90% του πρωτογενούς αλατιού στην Ελλάδα.

Στη συνέχεια βρεθήκαμε στην Αερολέσχη Μεσολογγίου, όπου με ένα αεροσκάφος θα φωτογραφίζαμε την περιοχή. Οι αντανακλάσεις της λιμνοθάλασσας, τα χρώματα των αλυκών και η πανοραμική ομορφιά της πόλης μάς αντάμειψαν στο έπακρο, ενώ με χαρά πληροφορηθήκαμε από τον πιλότο, επικεφαλής της Αερολέσχης και Αντιπτέραρχο ε.α Γιώργο Πρεβεζάνο, ότι εκτός από τη διάδοση της αεροπορικής ιδέας, η αερολέσχη συμβάλλει ενεργά και στην αύξηση του τουρισμού, καθώς τα Σαββατοκύριακα προσγειώνονται αεροσκάφη, με σκοπό τη γνωριμία με το Μεσολόγγι. Κατόπιν βρεθήκαμε στο εργαστήρι του χαράκτη Απόστολου Κούστα τα μοναδικά του έργα, εμπνευσμένα από τις βραχογραφίες των προϊστορικών ανθρώπων και την κυκλαδική λιτότητα των αρχαίων Ελλήνων. Εχοντας εκθέσει και διακριθεί στις σπουδαιότερες γκαλερί του κόσμου, η άποψή του για τη σημασία της Τέχνης στη δύσκολη περίοδο που διανύουμε αποκτά βαρύνουσα σημασία.

Παλιό λιμανάκι. Σήμα κατατεθέν στο δρόμο για την Τουρλίδα.

«Στο πέρασμα των αιώνων έχουμε διδαχτεί ότι σε περιόδους ύφεσης, όταν κλονίζεται η ισορροπία μεταξύ πνεύματος και ύλης, οι άνθρωποι αναζητούν διέξοδο στην Τέχνη και ιδιαίτερα σε εκείνους τους δημιουργούς που υπηρετούν με πειθαρχία την καθαρότητα του πνεύματος». Η τέχνη και η πλούσια ιστορία του Μεσολογγίου ενέπνεε πάντα τους ανθρώπους αυτής της πόλης. Γι' αυτό και ο Νίκος Κορδόσης αγόρασε το 1998 το σπίτι που γεννήθηκε και έζησε ο γενικός αρχηγός της φρουράς των Μεσολογγιτών, στρατηγός Αθανάσιος Ραζη-Κότσικας (1798 - 1826), μετατρέποντας το σε μουσείο - πινακοθήκη, ονομαστό ως «Διέξοδος». Ο κ. Κορδόσης, τροφοδοτεί διαρκώς τον πολιτισμό στην πόλη και όπως μας εκμυστηρεύτηκε «το τελευταίο εγχείρημα αφορά την έκθεση των έργων του μεγάλου Τηνιακού ζωγράφου Νικόλαου Γύζη, που θα μεταφερθούν εδώ από τη Δημοτική Πινακοθήκη Θεσσαλονίκης. Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν παραμονή της 25ης Μαρτίου, αποτελώντας ιδανικό κίνητρο για τους επισκέπτες οι οποίοι θα παρακολουθήσουν τους περίφημους εορτασμούς της Εξόδου».

Συναντώντας τον δικηγόρο Δημήτρη Παπαθέου, νιώθεις ότι αφουγκράζεσαι καλύτερα την πόλη που παθολογικά αγαπά. Διαβάζουμε λοιπόν μέσα από το πρόσφατο βιβλίο του, «Ντόρος: Χρονογυρίσματα στο Μεσολόγγι», για τη «μοναξιά ενός θαλασσότοπου με κρωξιές ευτυχισμένων πουλιών και αμέτρητων ψαριών. Ενας τόπος με αλάτι και φως στην υπηρεσία των παιδιών. Με μπασά και ρήχη χόρευε η φύση και τα 'πιναν οι ψαράδες στις ταβέρνες. Πολλοί από αυτούς πήγαιναν στη δουλειά όταν τους τέλειωναν τα λεφτά και η γυναίκα ανησυχούσε για τα κουτσούβελα. Στο παλιό Μεσολόγγι, όταν ακόμα η φτώχεια μόνοιαζε τους ανθρώπους συνήθιζαν να κάνουν μοναδικές ?πλάκες?, που ταίρι τους δεν υπήρχε πουθενά».

Αερολέσχη. Ο Γιώργος Πρεβεζάνος, έτοιμος για πτήση.

Μία από αυτές τις παροιμιώδεις πλάκες ήταν αυτή που μάθαμε μέσα από τη διήγηση του ζωγράφου Πάνου Αθανασίου. «Το Μεσολόγγι έχει μελαγχολικά χρώματα, ο κόσμος του όμως μόνο μελαγχολικός δεν είναι», παρατηρεί. « Μου έμαθε να ζωγραφίζω ο Μεσολογγίτης Γιάννης Σουμάκης. Σε αυτόν ανέτρεξε κάποια στιγμή ο ιδιοκτήτης ενός γραφείου Θαλάσσιων Μεταφορών προκειμένου να του φτιάξει μια ταμπέλα με ένα καράβι. Ο Σουμάκης τον ρώτησε: «Το θες δεμένο ή εν πλω;» Ενεκα της μισής τιμής αν βρίσκονταν το καράβι εν πλω, ο παραγγελιοδόχος επέλεξε αυτό. Την επόμενη μέρα έπιασε βροχή, και η ζωγραφιά διαλύθηκε καθώς ο Σουμάκης χρησιμοποίησε φθηνά χωματοχρώματα που ο ίδιος ο ιδιοκτήτης θαλασσίων μεταφορών προμήθευε τα χρωματοπωλεία του Μεσολογγίου. Οταν αγανακτισμένος βρήκε τελικά τον ζωγράφο, εκείνος του αποκρίθηκε: «Εν πλω δεν το 'θελες; Ε, έφυγε»!

Στοιχεία Το Μεσολόγγι σε αριθμούς

1571 Αναφέρεται γραπτά για πρώτη φορά το Μεσολόγγι κατά τη ναυμαχία της Ναυπάκτου, από τον Ενετό Πάολο Παρούτα.

5 πρωθυπουργούς «έβγαλε» το Μεσολόγγι, με σπουδαιότερο τον Χαρίλαο Τρικούπη.

Παραλία. Εξέδρες στα αβαθή νερά.

45.000 ποδήλατα κυκλοφορούν στο Μεσολόγγι, αριθμός τριπλάσιος από τους κατοίκους του.

1824 εκδίδεται η εφημερίδα «Ελληνικά Χρονικά», από τον Ελβετό φιλέλληνα Ιάκωβο Μάγερ, όπου πρωτοδιμοσιεύεται ο Εθνικός μας Υμνος.

1824 5 Ιανουαρίου. Ο Λόρδος Βύρων φτάνει στο Μεσολόγγι.

1824 19 Απριλίου. Πεθαίνει στο Μεσολόγγι ο Λόρδος Βύρων.

1825 έπειτα από ένα χρόνο ασφυκτικού κλοιού κατέληξε στο περήφανο ολοκαύτωμα της Εξόδου των Ηρώων Υπερασπιστών του.

 

Νεοκλασικό. Το καλοδιατηρημένο κτίριο της Μητρόπολης.

1943 Πεθαίνουν σε διάστημα 40 ημερών οι τρεις μεγάλοι των Γραμμάτων Μεσολογγίτες. 17 Ιανουαρίου: Αντ. Τραυλαντώνης, 27 Ιανουαρίου: Μ. Μαλακάσης, 27 Φεβρουαρίου: Κωστής Παλαμάς.

ΙΣΤΟΡΙΑ ΦΙΛΙΠΠΟΥΠΟΛΗΣ - ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ

Η Φιλιππούπολη διαθέτει ιστορία 6.000 ετών, αρχαιότερη από αυτήν της Αθήνας ή της Ρώμης, γεγονός που την καθιστά μια εκ των αρχαιοτέρων κατοικήσιμων Ευρωπαϊκών πόλεων. Γνωστή αρχικά ως Θρακική πόλη με το όνομα Ευμολπιάδα (λατινικά: Eumolpias) κατελήφθη το 342 π.Χ. από τον Φίλιππο Β' που την μετονόμασε σε Φιλιππόπολις. Επανέκτησε την ανεξαρτησία της ως Πουλπουδέβα (βουλγαρικά: Пулпудева) - που είναι μετάφραση του "Φιλιππόπολις" (θρακ. "δεβα" = πόλη), έως την ενσωμάτωσή της στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία οπότε και ονομάστηκε Τριμόντιον (λατινικά: Trimontium), που σημαίνει Πόλη των Τριών Λόφων, από τους τρεις λόφους πάνω στους οποίους ήταν αρχικά χτισμένη και κατέστη πρωτεύουσα της επαρχίας της Θράκης.

Τον 6ο αιώνα κατελήφθη από Σλάβους με την ονομασία Πουλντίν (φωνητική παράφραση του Πουλπουντέβα) και από τους Βούλγαρους το 815. Το όνομα Πλοβντίφ πρωτοεμφανίζεται το 15ο αιώνα.

Το 1364 η Φιλιππούπολη κατακτάται από τους Οθωμανούς. Υπό Οθωμανική κυριαρχία υπήρξε σημαντικό κέντρο του Βουλγαρικού εθνικιστικού κινήματος. Απελευθερώθηκε το 1878 μετά τη Μάχη της Φιλιππούπολης αλλά δεν ενώθηκε με τη νεοσύστατη Ηγεμονία της Βουλγαρίας, που δημιουργήθηκε με το Συνέδριο του Βερολίνου. Αντιθέτως, αποτέλεσε την πρωτεύουσα της αυτονομημένης Επαρχίας της Ανατολικής Ρωμυλίας. Στα τέλη του 19ου αιώνα λειτουργούσαν στην πόλη 8 ελληνικά σχολεία, αναμέσα σε αυτά ήταν η Ζαρίφειος σχολή, η οποία αποτέλεσε το πιο ονομαστό ελληνικό εκαπιδευτικό ίδρυμα στην ευρύτερη περιοχή. Κατά την πρώτη απογραφή στην πόλη μετά την απελευθέρωση από την Οθωμανική κυριαρχία, το 1884, καταγράφηκε πληθυσμός 33.442 κατοίκων, εκ των οποίων η πλειονότητα ήταν Βούλγαροι, 16.752 στον αριθμό (50%), ακολουθούμενοι από 7.144 Τούρκους (21%), 5.497 Έλληνες (16%), 2.168 Εβραίους (6%) και 1.061 Αρμένηδες (3%). Υπήρχαν επίσης μικρές ομάδες Ιταλών (151), Γερμανών (112), Ρομά (112), Γάλλων (80) και Ρώσων (61) και 304 άτομα άλλων εθνοτήτων.

Την άνοιξη του 1885, ο Ζαχάρι Στογιάνωβ ιδρύει την Μυστική Βουλγαρική Κεντρική Επαναστατική Επιτροπή με δράση που αποσκοπούσε στην ενοποίηση της Α.Ρωμυλίας και της Βουλγαρίας. Την νύχτα της 5ης-6ης Σεπτεμβρίου 1885, ένοπλο κίνημα με αρχηγό τον Δαναήλ Νικολάεβ έθεσε υπό τον έλεγχό του την Φιλιπούπολη και κατόπιν σχηματίστηκε νέα προσωρινή κυβέρνηση υπό τον Τζώρτζι Στράνσκι. Μετά την ήττα της Σερβίας στον Σερβο-Βουλγαρικό Πόλεμο, που ξέσπασε τον Νοέμβριο του ίδιου έτους, Βουλγαρία και Τουρκία υπέγραψαν την τελική συμφωνία ενοποίησης της Βουλγαρικής Ηγεμονίας και της Ανατολικής Ρωμυλίας. Σήμερα, η 6η Σεπτεμβρίου, εορτάζεται στην Βουλγαρία ως "Ημέρα της Ενοποίησης" ή "Ημέρα της Φιλιππούπολης".

Υπό κομμουνιστική κυριαρχία, μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, η Φιλιππούπολη λειτούργησε ως το κέντρο του δημοκρατικού κινήματος της χώρας, το οποίο τελικά έριξε το φιλοσοβιετικό καθεστώς το 1989.

ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΝΔΡΟΥ

 

Η ιστορία της Άνδρου δεν πορεύτηκε μόνη της, αλλά μαζί με την ιστορία των υπόλοιπων νησιών του Αιγαίου. Το όνομα της Άνδρου ανάγεται στη μυθολογία. Η επικρατέστερη εκδοχή είναι αυτή που θέλει ως πρώτο οικιστή του νησιού τον Άνδρο. Ο Ανδρεύς είχε θεϊκή καταγωγή και πατέρας του ήταν ο Άνιος, γιος του θεού Απόλλωνα, μητέρα του δε ή Κρέουσα ή Ροιώ, κόρη του Σταφύλου, γιου του θεού Διόνυσου. Η μυθολογική καταγωγή των κατοίκων του νησιού ερμηνεύει την κυρίαρχη λατρεία του θεού Διόνυσου και την παρουσία των θεών- προγόνων στα νομίσματά τους.

ΙΣΤΟΡΙΑ ΙΝΔΙΑΣ

Οι πρώτοι ιθαγενείς κάτοικοι της χώρας εξοντώθηκαν ή αφομοιώθηκαν από λαούς που κατέβηκαν από το βορρά το 2.000 π.Χ. και επέβαλαν θρησκεία που τους ευνοούσε (το βεδισμό). Ως αντίδραση σ' αυτήν την καταπίεση γεννήθηκε ο βουδισμός, ο ζαϊνισμός και πολλές αιρέσεις των τριών αυτών θρησκειών που προκάλεσαν φυλετικούς και πολιτικούς αγώνες ανάμεσα στις κατά τόπους ηγεμονίες.

Ο βασιλιάς των Περσών Δαρείος επωφελήθηκε από τις διαμάχες αυτές και εισέβαλε στο παράκτιο δυτικό τμήμα της χώρας που το κατέλαβε το 517 π.Χ.

Κατά την αρχαιότητα η Ινδία ήταν χωρισμένη σε 118 βασίλεια (όπως γράφει ο Μεγασθένης που έγραψε πρώτος για τον ινδικό κόσμο) και ο λαός του κάθε βασιλείου διαιρούνταν σε 7 τάξεις (ή κάστες) δηλαδή τους φιλόσοφους (βραχμάνες), τους γεωργούς, τους βοσκούς, τους τεχνίτες, τους στρατιώτες, τους επόπτες και τους συμβούλους του βασιλιά.

Για πρώτη φορά οι Ινδοί ήρθαν σ' επαφή με το δυτικό κόσμο, με την προέλαση του Μεγάλου Αλέξανδρου μέχρι τον Ινδό ποταμό. Η επίδραση του ελληνικού πολιτισμού στους Ινδούς υπήρξε βαθιά. Δείγματά της ανακαλύπτουμε πολλά στην ινδική τέχνη. Μετά το θάνατο του Μεγάλου Αλέξανδρου δημιουργήθηκαν ινδικά κρατίδια με Έλληνες ηγεμόνες που διατηρήθηκαν μέχρι το 50 π.Χ. (κατά την περίοδο αυτή διαδόθηκε ευρύτατα ο βουδισμός που δημιουργήθηκε γύρω στα 1700 π.Χ. σαν αντίδραση προς τον βεδισμό). Από τότε νέα φύλα εισβάλλουν από την κεντρική Ασία στην Ινδία και επικρατούν.

Τον 7ο αιώνα η Ινδία εξακολουθεί να είναι διαιρεμένη σε κρατίδια, από τα οποία σπουδαιότερα ήταν το Κασμίρ και το Νεπάλ. Από αυτήν την εξασθένηση της χώρας επωφελήθηκαν οι μουσουλμάνοι, που εισέβαλαν για πρώτη φορά το 711 και υπόταξαν τις χώρες γύρω από τον Ινδό. Η μουσουλμανική κατάκτηση της Ινδίας ολοκληρώνεται στις αρχές του 14ου αιώνα. Επικίνδυνοι αντίπαλοι των μουσουλμάνων ηγεμόνων αρχίζουν να γίνονται τότε οι Μογγόλοι. Στο τέλος του 14ου αιώνα εισέβαλε στην Ινδία ο Ταμερλάνος και οι ταταρικές ορδές που λεηλάτησαν και κατέστρεψαν τα πάντα. Μετά την ταταρική εισβολή ακολούθησε η επικράτηση των Μογγόλων που τη διαδέχθηκε η ευρωπαϊκή.

Πρωτοπόροι της ευρωπαϊκής διείσδυσης υπήρξαν οι Πορτογάλοι. Ο Βάσκο ντα Γκάμα, που ονομάστηκε αντιβασιλιάς της Πορτογαλίας στην Ινδία το 1524, θεμελίωσε την εκεί πορτογαλική κυριαρχία. Αυτή διάρκεσε πολλές δεκάδες χρόνια και υπήρξε απόλυτη στη δυτική ακτή της ινδικής χερσονήσου. Κατά τις αρχές του 17ου αιώνα αποφάσισαν να αντικαταστήσουν τους Πορτογάλους οι Ολλανδοί και κυρίως οι Άγγλοι. Αυτοί, με την «Εταιρεία των Ανατολικών Ινδιών» που έγινε πανίσχυρη, απέκτησαν σημαντικά πρακτορεία και προνόμια στην Ινδία. Επί δυο αιώνες (17ο και 18ο) αγγλικά και γαλλικά συμφέροντα ανταγωνίζονταν στην Ινδία με αποτέλεσμα να επεκτείνουν βαθμηδόν την επιρροή τους, άλλοτε με τη βία και άλλοτε με την υπογραφή συμφωνιών με τους ντόπιους ηγεμόνες σ' όλη την ινδική χερσόνησο. Τελικά επικράτησαν οι Άγγλοι, που, αφού αντιμετώπισαν εξεγέρσεις των ιθαγενών, καθαίρεσαν τον τελευταίο Μογγόλο ηγεμόνα το 1857 και μεταβίβασαν (το επόμενο έτος) την εξουσία από την «εταιρεία των Ινδιών» στο αγγλικό στέμμα. Το 1877 η βασίλισσα Βικτωρία ονομάστηκε «αυτοκράτειρα των Ινδιών».

Ακολούθησαν ακούραστες προσπάθειες των Ινδών να απαλλαγούν από την αγγλική κυριαρχία, ειρηνικές κι ένοπλες εξεγέρσεις που πνίγηκαν στο αίμα. Το 1885 ιδρύθηκε το «Ινδικό Εθνικό Κογκρέσο», το οποίο έθεσε ως στόχο του την απελευθέρωση της Ινδίας και έγινε ισχυρότατη οργάνωση, υποστηριζόμενη από όλους τους Ινδούς. Κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο οι Ινδοί πολέμησαν στο πλευρό των Άγγλων, πιστεύοντας ότι η λήξη του πολέμου θα σήμαινε την ανεξαρτησία τους.

Επικεφαλής του κινήματος είχε τεθεί ο Μαχάτμα Γκάντι, που επιδίωξε να εξαναγκάσει τους Άγγλους να δεχτούν το αίτημα των συμπατριωτών του για ανεξαρτησία με την «παθητική αντίσταση». Ο Μαχάτμα Γκάντι δολοφονήθηκε τo 1948. Κατά την περίοδο του μεσοπολέμου έγιναν πολλές ένοπλες εξεγέρσεις των Ινδών, που πολέμησαν και πάλι στο πλευρό των Άγγλων στο Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Τέλος, μετά από μακρές και δυσχερείς διαπραγματεύσεις, το 1947 η Ινδία χωρίστηκε σε δύο αυτόνομα κράτη, στο πλαίσιο της βρετανικής κοινοπολιτείας: το Πακιστάν και τη μεγάλη, αυτόνομη Ινδική Δημοκρατία.

Σήμερα Πρόεδρος είναι η Πρατίμπχα Πατίλ και Πρωθυπουργός ο Μαμοχάν Σινγκ.

ΙΣΤΟΡΙΑ ΔΟΚΟΥ - ΑΡΓΟΣΑΡΩΝΙΚΟΣ

 

Στην αρχαιότητα ονομαζόταν Απεροπία, λόγω της άπειρης θέας που της προσφέρει η στρατηγική της θέση, με αυτό το όνομα αναφέρεται και από τον Παυσανία.Το Δοκός, το απέκτησε κατά την Βυζαντινή περίοδο καθώς αποτελεί πέρασμα για την Ύδρα αλλά και για την Ερμιόνη, για την δεύτερη δε μέσω του Βούπορθμού όπως ονομαζόταν στην αρχαιότητα η σημερινή χερσόνησος Μουζάκι στην ηπειρωτική πλευρά του περάσματος. Είναι ένα από τα λίγα ελληνικά νησιά γένους αρσενικού. Το νησί είναι ορεινό, βραχώδες, με υψόμετρο 308 μ. και ανέκαθεν αποτελούσε ένα καλά κρυμμένο στρατηγικό σημείο. Στην ανατολική του πλευρά υπάρχουν τα ερείπια ενός μεγάλου Βυζαντινού - Ενετικού κάστρου. Στα χρόνια της επανάστασης του 1821 χρησιμοποιήθηκε από τον στόλο της Ύδρας σαν χειμερινό αγκυροβόλιο.

ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ

 

Η Ηγουμενίτσα είναι μια σχετικά καινούρια πόλη που ανοικοδομήθηκε μετά τον Β' παγκόσμιο πόλεμο, αν και υπήρχε και στα παλιά χρόνια σαν ψαροχώρι. Επί Τουρκοκρατίας ήταν μια μικρή κοινότητα με το όνομα Γράβα. Το 1913 απελευθερώθηκε από τους Τούρκους και το 1938 οπότε ιδρύθηκε ο νομός Θεσπρωτίας, μετονομάστηκε σε Ηγουμενίτσα και έγινε πρωτεύουσα του.

Μερικά λίθινα εργαλεία της Μέσης Παλαιολιθικής περιόδου (παρουσιάζονται στην έκθεση του Αρχαιολογικού Μουσείου) αποτελούν ένδειξη για την εμφάνιση του προϊστορικού ανθρώπου στην περιοχή όπου βρίσκεται σήμερα η πόλη της Ηγουμενίτσας. Στην εποχή του χαλκού η περιοχή ανήκε στο φύλο των Θεσπρωτών και κατά την παράδοση το νησάκι Πρασούδι στον κόλπο της Ηγουμενίτσας ήταν ο βράχος που έριξε ο Πολύφημος στον Οδυσσέα. Επίσης στην Οδύσσεια αναφέρεται η επίσκεψη του Οδυσσέα στον βασιλιά Φείδωνα και στο θεσπρωτικό ιερό μαντείο της Δωδώνης.

Στην κλασική εποχή Κερκυραίοι σύμφωνα με το Θουκυδίδη, ίδρυσαν την αποικία της Τορώνης ή Κερκυραϊκής Περαίας στην περιοχή του Πύργου Ραγίου με ισχυρά ισοδομικά τείχη και με πληθυσμό 6.000 κατοίκων στην οποία κατέφυγαν οι εκδιωχθέντες ολιγαρχικοί του νησιού κατά τον Κερκυραϊκό εμφύλιο πόλεμο το 427 π.Κ.Ε.

Στα όρια του σημερινού δήμου ιδρύεται στο β΄ μισό του 4ου αι. π.Κ.Ε. η πόλη των Γιτάνων, έδρα του Κοινού των Θεσπρωτών κι ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά, διοικητικά και οικονομικά κέντρα της ευρύτερης περιοχής του Ιόνιου με 8.000 περίπου κατοίκους. Ο αρχαίος αυτός οικισμός καταστράφηκε από τους Ρωμαίους και εγκαταλείφθηκε οριστικά το 167 π.Κ.Ε.

Κατά την Ρωμαιοκρατία ιδρύεται στην περιοχή Λαδοχώρι Ηγουμενίτσας οικισμός του οποίου η ζωή εκτείνεται από τον 2ο αι. Κ.Ε. μέχρι και τα Βυζαντινά χρόνια.

Η περιοχή της Ηγουμενίτσας το Μεσαίωνα πέρασε Ενετική και Οθωμανική κατοχή και άρχισε να χρησιμοποιείται ο «λιμήν έρημος» κατά τον Θουκυδίδη ως αγκυροβόλιο και ασφαλές καταφύγιο πλοίων (Porto delle Gοmenizze) από τους Ενετούς και τους Οθωμανούς. Το 1285 η Ηγουμενίτσα δόθηκε προίκα μαζί με το νησί των Συβότων και τον Βουθρωτό, από τον Μιχαήλ Β΄Δεσπότη της Ηπείρου, στο Φίλιππο γιο του Καρόλου Β΄της Νάπολης. Στο Δασύλλιο πίσω από το κτήριο της Περιφερειακής Ενότητας υπήρχε το Οθωμανικό κάστρο του οικισμού που ανατίναξε ο Ενετός Μοραζίνι το 1685, αφού προηγουμένως μετέφερε τα δώδεκα κανόνια του στην Κέρκυρα. Στην είσοδο του όρμου το νησάκι Αγιονήσι ήταν αφιερωμένο στην Παναγία και είχε το όνομα Scoglio della Madonna. Έκτοτε η περιοχή πέφτει σε αφάνεια.

 

Η Ηγουμενίτσα εμφανίζεται ξανά στις αρχές του 20ου αι. με την προσπάθεια του Χαμίτ Μπέη του Γραικοχωρίου να δημιουργήσει μια πόλη λιμάνι με το όνομα Ρεσαντγιέ προς τιμή του φίλου του Σουλτάνου Ρεσσάτ Πασσά, τον προλαβαίνει όμως η απελευθέρωση της περιοχής από τον Ελληνικό στρατό το 1913. Το 1916 ιδρύεται Ειρηνοδικείο, το 1928 παράρτημα Εφορίας και Ταμείου και το 1930 Συμβολαιογραφείο. Παράλληλα ο πληθυσμός της ενισχύεται και με μαούνες αρχίζει η επικοινωνία με την Κέρκυρα. Το 1936 με την ίδρυση του νομού Θεσπρωτίας η Ηγουμενίτσα προήχθη σε δήμο και ορίζεται πρωτεύουσα του νομού. Κατά την διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου καταστρέφεται ολοσχερώς από τα Γερμανικά στρατεύματα σε συνεργασία με ντόπιους Αλβανοτσάμηδες και μετά το τέλος του ανοικοδομείται με νέο σχέδιο. Το 1960 με την εκβάθυνση του διαύλου δημιουργείται η πορθμειακή γραμμή Ηγουμενίτσας-Κέρκυρας και η ακτοπλοϊκήσύνδεση με την Ιταλία .

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΕΡΚΥΡΑΣ

 

Ευρήματα ανθρώπινης παρουσίας στην Κέρκυρα βρίσκουμε από την παλαιολιθική εποχή, αλλά και από την νεολιθική εποχή έχουν βρεθεί σε διάφορες περιοχές λείψανα. Από την ομηρική εποχή κατοικούσαν οι περίφημοι Φαίακες οι οποίοι ήταν Φοινικικής καταγωγής. Οι πρώτοι Έλληνες άποικοι που εγκαταστάθηκαν είναι από την Ερέτρια της Εύβοιας. Στο νησί ήδη κατοικούσαν Ιλλύριοι. Κατόπιν εγκαταστάθηκαν Κορίνθιοι με αρχηγό τον Χερσικράτη το 734 π.Χ. Μαζί με τη μητρόπολη της Κορίνθου ίδρυσε την Επίδαμνο, το σημερινό Δυρράχιο. Η Κέρκυρα, ούσα αποικία της Κορίνθου, θέλησε να ανεξαρτητοποιηθεί. Αυτό ήταν ευκαιρία για την Αθήνα να εμπλακεί, παίρνοντας το μέρος της Κέρκυρας. Αυτό ήταν μια από τις αιτίες του ξεσπάσματος του Πελοποννησιακού Πολέμου. Για μεγάλο χρονικό διάστημα έμεινε στην Κέρκυρα και ο Μέγας Αλέξανδρος στα νεανικά του χρόνια. Το νησί πολύ γρήγορα πέρασε στην κυριαρχία των Ρωμαίων κατά τη σταδιακή εξάπλωσή τους προς ανατολάς. Πλήθος βαρβάρων πέρασαν και λεηλάτησαν το νησί κατά τη διάρκεια της Βυζαντινής περιόδου λόγω του ότι ήταν προγεφύρωμα για τις απέναντι ηπειρωτικές ακτές και ήλεγχε την είσοδο της Αδριατικής. Βάνδαλοι, Οστρογότθοι από τις ακτές της νότιας Ιταλίας που ρήμαζαν στην κυριολεξία τις περιοχές αυτές πλήγωσαν την ειρηνική πορεία του νησιού στο χρόνο. Κατόπιν ακολούθησαν Νορμανδοί σκληροί βορειοευρωπαίοι που την εποχή εκείνη είχαν κατακτήσει τη νότια Ιταλία και Σικελία. Ο αρχηγός τους Γυισκάρδος κατέκτησε την Κέρκυρα.

Μετά την κατάκτηση της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους και τη διανομή των Βυζαντινών εδαφών από τους κατακτητές η Κέρκυρα περιήλθε στους Βενετούς, με διαστήματα επανάκτησής της από τους Έλληνες, αλλά και πάλι κατακτήθηκε από τους Ανδεγαύους το 1267. Επανήλθαν οι Βενετοί το 1386 και αρχίζει για την Κέρκυρα μια μακραίωνη περίοδος ενετοκρατίας που έδωσε το χρώμα και τον αέρα που ως σήμερα μπορούμε να διαπιστώσουμε. Αυτή την περίοδο το νησί γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη και οικονομική ευημερία, η πόλη της Κέρκυρας βρισκόταν μέσα στο φρούριο, αλλά έξω είχε απλωθεί μια νέα πόλη ατείχιστη όμως, με αποτέλεσμα να είναι εκτεθειμένη σε κάθε είδους επιδρομές αλλοφύλων. Και για να αντιμετωπιστεί οποιαδήποτε εχθρική ενέργεια αποτελεσματικά, δημιουργήθηκε μια τεράστια έκταση μπροστά από το φρούριο η σημερινή πλατεία σπιανάδα. Το 1431 για πρώτη φορά εμφανίστηκαν Τούρκοι στο νησί και προσπάθησαν μάταια να το καταλάβουν.

Το 1537 Τούρκοι υπό τον τρομερό αρχηγό του στόλου Βαρβαρόσσα κατέστρεψαν την πόλη εκτός των τειχών και ρήμαξαν την κερκυραϊκή ύπαιθρο παίρνοντας 20.000 αιχμαλώτους. Το 1571 επανέρχονται οι Τούρκοι και πολιορκούν με μανία την πόλη χωρίς τελικά αποτέλεσμα, αλλά κατέστρεψαν το νησί από άκρον εις άκρου. Ύστερα από αυτά τα γεγονότα η Βενετία τειχίζει τη νέα πόλη με το λεγόμενο νέο φρούριο, προσπαθώντας να προστατέψει το νησί από τις επιδρομές των Τούρκων.

Το 1716 οι Τούρκοι επανήλθαν με πολυπληθή στρατό να καταλάβουν το νησί, αλλά με την πολύ καλή άμυνα και με την εποπτεία του στρατάρχη Σούλεμπουργκ και αυτή η πολιορκία δεν έφερε για τους Τούρκους τα ποθητά αποτελέσματα. Η Βενετία, παρότι άφησε ανεξίτηλα τη σφραγίδα της στην Κέρκυρα, δεν κατάφερε να την προστατέψει επαρκώς, γιατί έζησε μεγάλες σφαγές και καταστροφές από τις επιδρομές των Τούρκων. Το 1797 ως το 1799 η Κέρκυρα πέρασε στα χέρια των Γάλλων. Κατόπιν πέρασε σε μια ιδιότυπη Ρωσiκη κατοχή. Μετά από πολλές συζητήσεις μεταξύ των Ρώσων αποφάσισαν να ιδρυθεί η Επτάνησος Πολιτεία.

Το 1807 ως και το 1814 επέστρεψαν οι Γάλλοι του Ναπολέοντα στην Κέρκυρα και κατά την διάρκεια της παρουσίας τους έδωσαν χρώμα και μια αίσθηση γαλλική στη πόλη. Με την κατάρρευση των αυτοκρατορικών Γάλλων του Ναπολέοντα, αγγλικός στρατός καταλαμβάνει την Κέρκυρα το 1815 και παρέμειναν εκεί ως το 1864, οπότε το νησί ενσωματώθηκε στην Ελλάδα μαζί με τα άλλα Επτάνησα.

ΑΪΤΗ

 

Οι λευκοί έφτασαν στη χώρα για πρώτη φορά με τον Χριστόφορο Κολόμβο, το 1493 και βρήκαν εκεί πολλούς ιθαγενείς κατοίκους. Αυτός ονόμασε το νησί Ισπανιόλα. Οι νέοι άρχοντες του νησιού αποδεκάτισαν τον πληθυσμό των αυτοχθόνων μέσα στις επόμενες δεκαετίες. Το 16ο αιώνα οι λευκοί έφεραν στο νησί δούλους από την Αφρική. Η εγκατάσταση των Γάλλων στα δυτικά της χώρας συντελέστηκε το 1697. Το 1749 οι Γάλλοι ίδρυσαν και τη σημερινή πρωτεύουσα, Πορτ-ο-Πρενς, η οποία έγινε το 1770 πρωτεύουσα της αποικίας του Αγίου Δομίνικου, σε αντικατάσταση της Καπ Αϊσιέν. 

Έπειτα από τη Γαλλική Επανάσταση οι Νέγροι άρχισαν να διεκδικούν τα δικαιώματά τους. Η αποχώρηση των Γάλλων έγινε το 1803 και το 1804 η χώρα έγινε ανεξάρτητη, με πρώτο Αυτοκράτορα τον Ζαν Ντεσαλέν. Μάλιστα, αξίζει να σημειωθεί ότι η Αϊτή υπήρξε η πρώτη χώρα στον κόσμο που αναγνώρισε την Ελληνική Επανάσταση και την Ελλάδα ως ανεξάρτητο κράτος. Μόλις τελείωσε τον δικό της απελευθερωτικό πόλεμο εναντίον των Γάλλων αποικιοκρατών, κατεστραμμένη οικονομικά, έστειλε στο Παρίσι, στον Αδαμάντιο Κοραή, 25 τόνους καφέ να εκποιηθούν, για να αγορασθούν όπλα για τον ελληνικό αγώνα. Επίσης έστειλε 100 εθελοντές μαύρους στρατιώτες να πολεμήσουν στο πλευρό των Ελλήνων.

Οι αρχές στο νεαρό κράτος φρόντισαν να εκδιωχθούν οι Γάλλοι, με ειδικό θέσπισμα. Έπειτα από περίοδο ταραχών και επαναστάσεων, την εξουσία ανέλαβε ο Ανρί Κριστόφ. Το 1858 η χώρα έγινε δημοκρατία. Το 1915 καταλήφθηκε από τις ΗΠΑ και η κατοχή διατηρήθηκε μέχρι το 1934. Ακολούθησαν εσωτερικές ταραχές και το 1957 ανέλαβε Πρόεδρος ο απολυταρχικός Φρανσουά Ντιβαλιέ, ο οποίος έμεινε γνωστός ως «Παπα-Ντοκ».

Το 1986 ανατράπηκε ο γιος του, Ζαν Κλοντ Ντιβαλιέ και μέσα σε μία τετραετία άλλαξαν πέντε διαφορετικές κυβερνήσεις. Ο Ζαν Μπερτράντ Αριστίντ έγινε δημοκρατικός Πρόεδρος, ανατράπηκε όμως με πραξικόπημα το 1991 και αποκαταστάθηκε στην προεδρία το 1994, έπειτα από επέμβαση του ΟΗΕ.

Στις 7 Φεβρουαρίου 2002 ορκίστηκε Πρόεδρος ο Αριστίντ για μία ακόμα πενταετία και υποχρεώθηκε να παραιτηθεί το 2004, έπειτα από εμφύλιες συγκρούσεις, οι οποίες προκάλεσαν για μία ακόμη φορά επέμβαση των Ευρωπαίων και Αμερικανών. Επειτα από μεταβατική εξουσία του Μπονιφάς Αλεξάντρ, Πρόεδρος αναδείχθηκε το 2006 ο Ρενέ Πρεβάλ.

ΧΑΛΚΗ

 

Οι ιστορικές μαρτυρίες για τη Χάλκη είναι ελάχιστες. Το νησί διαβαίνει τους αιώνες στη σκιά της Ρόδου κι η ιστορία του μπορεί να σκιαγραφηθεί στα βασικά της σημεία μόνο σε συσχετισμό με την ιστορία της Ρόδου και της ευρύτερης περιοχής του ΝΑ Αιγαίου.

Η Χάλκη κατοικείται από την προϊστορική εποχή. Στους ιστορικούς χρόνους η Χάλκη φέρεται κατά καιρούς ως υποτελής της Καμείρου, ενώ αναφέρεται ως σύμμαχος των Αθηναίων στους φορολογικούς καταλόγους της Δηλιακής Συμμαχίας, πράγμα που σημαίνει ότι είχε ανεξάρτητη διοικητική υπόσταση σ’ εκείνη τη χρονική περίοδο. Αργότερα φαίνεται να εξαρτάται και πάλι από την Κάμειρο. Κι ακολουθεί την ακμή και την παρακμή της Ρόδου στους αιώνες που ακολουθούν. Κατά το 14ο αιώνα οι Ιππότες της Ρόδου παραχώρησαν τη Χάλκη ως φέουδο στην οικογένεια Assanti από την Ίσκια. Τότε έχτισαν και το Κάστρο τους πάνω στα ερείπια της αρχαίας ακρόπολης. Ανάμεσα στα οικόσημα σώζεται το οικόσημο του Μεγάλου Μαγίστρου D’ Aubusson (1476-1530), ο οποίος αναστήλωσε το φρούριο μετά από καταστροφική επιδρομή που δέχτηκε η Χάλκη από τους Βενετούς. Στο κάστρο κατέφευγε ο πληθυσμός σε περίπτωση επιδρομής.

Από τα μέσα του 19ου αιώνα η τουρκοκρατούμενη Χάλκη φτάνει στο απόγειο της ακμής της. Μαζί με τη Σύμη, την Κάλυμνο, το Καστελόριζο, αναπτύσσουν το εμπόριο και τη σπογγαλιεία. Ιδρύονται σχολεία και το μορφωτικό επίπεδο του πληθυσμού σημειώνει κατακόρυφη άνοδο.

Στα τελευταία χρόνια της τουρκοκρατίας και κατά την ιταλοκρατία τα πατροπαράδοτα προνόμια καταργούνται, πλήττεται το εμπόριο κι η σπογγαλιεία κι αρχίζει η αιμορραγία της μετανάστευσης.

Το 1912 η Χάλκη, όπως κι όλα τα Δωδεκάνησα περιέρχεται υπό ιταλική κυριαρχία, στρατιωτική αρχικά και πολιτική μετά το 1923.

Κατά τη διάρκεια του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου η Χάλκη δοξάστηκε χάρη στους αγώνες και το αίμα άξιων τέκνων της, όπως ο υπολοχαγός Αλέξανδρος Διάκος και ο λοχαγός Διογένης Φανουράκης.

ΓΑΥΔΟΣ

Η Γαύδος ήταν κατοικημένη από τη Νεολιθική εποχή. Το νησί έχει ταυτιστεί με την Ωγυγία, όπου η Καλυψώ κρατούσε τον Οδυσσέα αιχμάλωτο. Αρχαιολογικές έρευνες έχουν τεκμηριώσει πως η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία είχε παρουσία στο νησί. Οι Ρωμαίοι έκαναν κατάχρηση της χλωρίδα του νησιού, προκαλώντας έτσι μια διαδικασία αποσάρθρωσης που συνεχίζεται ως σήμερα.

Ο Απόστολος Παύλος πέρασε από την υπήνεμη πλευρά του νησιού, κατά τη διάρκεια του τελικού ταξιδιού του προς τη Ρώμη. Αφού εγκατέλειψε την Κρήτη, μια καταιγίδα, έβγαλε το πλοίο του εκτός πορείας, με αποτέλεσμα να περάσει δίπλα από τη Γαύδο. Το γεγονός αυτό έχει καταγραφεί στις Πράξεις 27:16.

Αργότερα, τον καιρό της Βυζατινής αυτοκρατορίας, το νησί είχε περίπου 8000 κατοίκους (900 - 1000 μ.Χ.), με τρεις επισκόπους και έναν αρχιεπίσκοπο. Τον καιρό της οθωμανικής ηγεμονίας, που κράτησε από το 1665 ως το 1895, η Γαύδος ήταν γνωστή ως Γότζο. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο πληθυσμός μειώθηκε σταδιακά στους 500 κατοίκους, το 1882. Αναφορά στους Σαρακηνούς, έχει διασωθεί στο νησί - μια παραλία ονομάζεται Σαρακήνικο.

Τη δεκαετία του 1930 το νησί υπήρξε τόπος εξορίας για τους κομμουνιστές. Περισσότεροι από 250 άνθρωποι εξορίστηκαν στη Γαύδο, συμπεριλαμβανομένων και κάποιων ηγετικών μελών του Κομμουνιστικού κόμματος, όπως ο Μάρκος Βαφειάδης και ο Άρης Βελουχιώτης. Κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, οι συμμαχικές δυνάμεις μετέφεραν μερικά στρατεύματα στη Γαύδο, μετά τη νική των Γερμανών στη Μάχη της Κρήτης.

Η αστικοποίηση που έλαβε χώρα τη δεκαετία του '60 στην υπόλοιπη Ελλάδα, είχε ήδη αρχίσει από τη δεκαετία του '50 στη Γαύδο. Σε αυτή την περίοδο, οι νησιώτες αντάλλαξαν τη γη τους στη Γαύδο με πρώην τουρκική γη στην Κρήτη, η οποία είχε γίνει διαθέσιμη για ανταλλαγή από το κράτος. Κατά την εποίκησή τους στην Κρήτη, ίδρυσαν μια νέα κοινότητα, τα Γαυδιώτικα.

ΚΟΣΜΟΓΟΝΙΑ

Με τον όρο κοσμογονία, (κόσμος+γέγονα) εννοείται στη φιλοσοφία μια θεωρία προέλευσης του σύμπαντος, είτε θρησκευτικού, μυθικού, είτε επιστημονικού χαρακτήρα. Στη μυθολογία ειδικότερα ο όρος γίνεται κατανοητός ως μυθική αφήγηση ή σώμα μύθων που σχετίζεται με τη δημιουργία του σύμπαντος. Διαφέρει από την επιστήμη της κοσμολογίας, ως προς το γεγονός ότι η δεύτερη στοχεύει στην κατανόηση της φυσικής συγκρότησης του σύμπαντος και των νόμων που το κυβερνούν.

Κοσμογονικος μυθος

Κεντρικό θέμα της κοσμογονίας είναι ο κοσμογονικός μύθος ή εναλλακτικά μύθος της δημιουργίας. Ο κοσμογονικός μύθος -όσον αφορά στα μυθολογικά και θρησκευτικά του συμφραζόμενα- ερμηνεύει την απαρχή του σύμπαντος ως εσκεμμένη πράξη δημιουργίας ενός υπέρτατου όντος. Η επέκταση του όρου πέρα από το μαγικοθρησκευτικό και μυθολογικό εννοιολογικό του πλαίσιο εισάγει στη γενική χρήση της έννοιας μη θρησκευτικές ή μυθογενείς θεωρίες που στηρίζονται στη σύγχρονη επιστήμη ή τη φιλοσοφία. Η θεωρία της πανσπερμίας, η Μεγάλη έκρηξη και η εξελικτική θεωρία εμπίπτουν σε αυτή την κατηγορία κοσμογονικών ερμηνειών, που ξεφεύγουν από τα όρια της επικράτειας του μύθου και περνούν στα όρια της επικράτειας του παρατηρήσιμου φυσικού σύμπαντος.

Ο κοσμογονικός μύθος είναι μια κοσμογονία, μια ιστορία που περιγράφει την προέλευση του κόσμου. Ασχολείται με τη δημιουργία του κόσμου και των ανθρώπινων όντων. Όλοι οι πολιτισμοί διαθέτουν δικούς τους κοσμογονικούς μύθους, που στην προκειμένη περίπτωση αντανακλούν όχι μόνο την αντίληψη ενός δεδομένου πολιτισμού και της κοινωνίας του για τον περιβάλλοντα κόσμο και το νόημά του, αλλά υποδεικνύουν επίσης τις βασικές προτεραιότητές του.

Οι κοσμογονικοί μύθοι είναι αιτιολογικοί ως προς τη φύση τους και "ερμηνεύουν" τον κόσμο της προεπιστημονικής εποχής -το πώς διαμορφώθηκε δηλαδή ο κόσμος και από πού προήλθαν οι άνθρωποι. Αν και κάθε κοσμογονικός μύθος απεικονίζει τις αντιλήψεις ενός μεμονωμένου πολιτισμού, υπάρχουν βασικά πρότυπα βάσει των οποίων μπορούμε να συγκρίνουμε τους διάφορους κοσμογονικούς μύθους, λαμβάνοντας ωστόσο υπ’ όψη μας τις περιβαλλοντικές ιδιαιτερότητες και τις ιστορικές συγκυρίες που οδήγησαν στην προβολή διαφορετικών διαφορετικών χαρακτηριστικών του μύθου. Τούτο γιατί ο μύθος σαφώς εμπλέκεται σε ό,τι ορίζουμε ως ιστορική περίοδο και παραμένει κινητήρια δύναμη σε πολλαπλές κοινωνικές και θρησκευτικές αντιλήψεις –βλ. θρησκευτικός και εθνικός μύθος.

Κεντρικά πρότυπα μυθολογικού συγκρητισμού σε ό,τι αφορά στον κοσμογονικό μύθο θεωρούνται από τους μυθολόγους αφηγήσεις για τον Κατακλυσμό, ο δημιουργός, το πρώτο ζεύγος, ο αγώνας ανάμεσα στο χάος και τη μορφή. Στους μύθους της δημιουργίας το τίποτα γίνεται κάτι, το χάος γίνεται κόσμος που μπαίνει σε τάξη από τον Λόγο — τη δύναμη που διευθετεί το σύμπαν. Επίσης απαντάται συχνά το πρότυπο της δημιουργίας από ένα κοσμικό αυγό ή από τα κοσμικά ύδατα. Σε όλες τις περιπτώσεις οι μύθοι διαφοροποιούνται στην αφηγηματική τους εξέλιξη, ερμηνεύοντας ή αναλύοντας με διαφορετικό τρόπο το ίδιο κεντρικό αρχέτυπο.

Κοσμογονια και ανθρωπομορφισμος

Το ουσιαστικό μεταφυσικό ερώτημα που επιδιώκουν να απαντήσουν οι κοσμογονικοί μύθοι είναι αυτό της προέλευσης. Η εμφάνιση της ημέρας από τη νύχτα, η ανάπτυξη των φυτών από τους σπόρους, η προέλευση του καιρού και οι εποχές, όλα αυτά φαίνεται πως προκαλούσαν ερωτηματυικά στον πρωτόγονο νου σχετικά με την πηγή των φαινομένων. Η ανάγκη για περιγραφή αυτής της προέλευσης φαίνεται πως διαμόρφωσε τους κοσμογονικούς μύθους, προσαρμόζοντάς τους στην αθρώπινη μορφή.

Η κεντρική ανθρωπομορφική εικόνα στους περισσότερους καταγραμμένους μύθους της δημιουργίας είναι αυτή της ανθρώπινης γέννησης. Πρόκειται για τον πλέον διαδεδομένο ανθρωπομορφισμό των βασικών αρχών ή των δυνάμεων της δημιουργίας στη σύλληψη των αρχέγονων γονέων, αρσενικού και θηλυκού. Στον κλασικό ελληνικό μύθο του Ησίοδου, η γήινη μητέρα, Γαία, γονιμοποιείται από τον ουράνιο πατέρα, τον Ουρανό, και γεννά τον Κρόνο, ο οποίος θανατώνει στη σειρά διαδοχής τον πατέρα του και ενώνεται με τη μητέρα του για να σπείρει μια φυλή γιγάντων, τα πρώτα θνητά όντα στον κόσμο. Το φύλο της γης και του ουρανού αντιστρέφεται στον αιγυπτιακό κοσμογονικό μύθο, ο όποιος απεικονίζει την Νουτ να υψώνεται πάνω από τον γήινο θεό Γκεμπ ως ουράνια προστάτιδα του συζύγου της.

Σε ότι αφορά στην ινδουϊστική κοσμογονία στην Μπριχαρντ-αρανυάκα Ουπανισάντ (Brihard-aranyaka Upanishad) (περ.700 Π.Κ.Ε./π.Χ.) αναφέρεται πως στην αρχή ο κόσμος δεν ήταν παρά μόνον ο Εαυτός, ο Μπράχμαν, στη μορφή αρσενικού. Μέσω της εκφοράς του λόγου συνειδητοποίησε το Είμαι. Ωστόσο, νιώθοντας μόνος, χώρισε τον εαυτό του στη μέση. Το άλλο μισό του έγινε γυναίκα, την οποία αγκάλιασε. Για να του ξεφύγει, εκείνη μεταμορφώθηκε σε αγελάδα, κατόπιν σε κατσίκα, σε πρόβατο, εντέλει σε όλα τα θηλυκά ζώα που υπάρχουν. Εκείνος την ακολούθησε μεταμορφωμένος σε όλα τα αντίστοιχα αρσενικά πλάσματα, προκειμένου να την αγκαλιάσει, δημιουργώντας με αυτόν τον τρόπο όλα τα ζεύγη ζώων που υπάρχουν στον κόσμο. Βλέποντας τον πολλαπλασιασμό των ζωντανών πλασμάτων από τη δική του μεταμόρφωση και τη μεταμόρφωση της συντρόφου του, απευθύνθηκε στον εαυτό του λέγοντας «είμαι πράγματι η δημιουργία γιατί εγώ τα γέννησα όλα αυτά». Στην αφήγηση παραβλέπεται πως η κινητήρια δύναμη όλων αυτών των μεταμορφώσεων ήταν η απροθυμία της συντρόφου του να ενωθεί μαζί του.

Η γενετήσια ορμή μπορεί να δημιουργήσει τη γη καθώς επίσης και τα ζώα που κατοικούν σε αυτήν. Η εμφάνιση από τη θάλασσα των ηφαιστειακών νησιών της Ιαπωνίας εξηγείται ως τοκετός, των νησιών, που είναι απόγονοι δύο θεϊκών πνευμάτων, της Ιζανάμι και του Ιζανάγκι. Τα πρώτα παιδιά του θεϊκού ζεύγους, τα πρώτα κάμι ήταν ατελή. Το λάθος, σύφωνα με τον μύθο, ήταν ότι την πρωτοβουλία την πήρε η γυναίκα και για αυτό τα παιδιά δεν βγήκαν τέλεια. Τη δεύτερη φορά, η σειρά της προτεραιότητας επανορθώθηκε, ο άνδρας μίλησε πρώτα και τα κάμι γεννήθηκαν απαλλαγμένα από ατέλειες. Από αυτόν τον δεύτερο κύκλο διαμορφώθηκαν τα οκτώ νησιά της Ιαπωνίας και όλα τα δάση, τα βουνά, οι ποταμοί και οι κοιλάδες τους.

Διάφοροι κοσμογονικοί μύθοι μιλούν για ένα αρχέγονο σώμα, από το οποίο προήλθαν όλα τα μέρη του κόσμου. Σε ένα σκανδιναβικό μύθο όταν τα παγόβουνα του βορρά συνάντησαν το πύρινο βασίλειο του νότου, ο λιωμένος πάγος μεταμορφώθηκε στο σχήμα του κοιμισμένου γίγαντα του Υμίρ. Από τη σάρκα του σχηματίστηκε το χώμα, από τα κόκαλά του δημιουργήθηκαν τα βουνά και οι λίθοι, τα μαλλιά του έγιναν βλάστηση και το αίμα του θάλασσα. Συχνότερα τούτο το αρχέγονο σώμα απαντάται ως θηλυκό, όπως στη μυθολογία των Αζτέκων με τον κύριο κοσμογονικό μύθο του μεγάλου θηλυκού γήινου τέρατος, που σχίστηκε στη μέση από τους θεούς Κετζαλκοάτλ και Τεξκατλιπόκα. Το κάτω μισό του σώματός της εξυψώθηκε για να δημιουργήσει τον ουρανό και το άνω μισό δημιούργησε τη γη.

Οι κοσμογονικοί μύθοι σε πολλούς πολιτισμούς αποδίδουν τα διαφορετικά μέρη του κόσμου στα διαφορετικά μέρη του σώματος μιας θείας ύπαρξης, ή δίνουν εναλλακτικές ερμηνείες για την προέλευση των φύλων. Στον βαβυλωνιακό μύθο ο Μαρντούκ σκοτώνει το θηλυκό ερπετό Τιαμάτ και από το διαμελισμένο σώμα του δημιουργεί τον ουρανό και τη γη. Όπως και στη Σκανδιναβική μυθολογία παραπάνω, έτσι και στον βεντικό μύθο το σώμα του γίγαντα Πουρούσα είναι η βάση του σύμπαντος.

Η έννοια των ζευγών αντιθέτων που πηγάζουν από το ένα εμφανίζεται συνήθως στη μυθολογία μέσω της ιδέας δύο αντιτιθέμενων αρχών της ύπαρξης, οι ανταγωνισμοί των οποίων παρέχουν τους σπόρους της δημιουργίας. Στον ζωροαστρικό κοσμογονικό μύθο ο κόσμος δημιουργείται και συντηρείται από δύο αντίθετες δυνάμεις, τον Άχουρα Μάζδα, τον κύριο της ζωής και τον Άνγκρα Μάινγιου, τον δαίμονα του ψεύδους. Ο δαίμονας του ψεύδους, όταν δημιουργήθηκε ο κόσμος από τον Άχουρα Μάζδα, διέφθειρε κάθε μόριο της ύπαρξής του. Ωστόσο, ήταν εκείνος που διαταράσσοντας τη σταθερή τάξη των άστρων, προκάλεσε την ουράνια κίνηση. Επίσης, ήταν εκείνος που κατέστρεψε τα πρώτα δημιουργημένα φυτά και σκορπίζοντάς στα πέρατα του κόσμου, γέμισε τη γη με βλάστηση. Τέλος θανατώνοντας το μόνο δημιουργημένο πλάσμα, τον αρχέγονο ταύρο, από το σπέρμα του δημιούργησε τα πτηνά του ουρανού, τα ιχθυόμορφα πλάσματα των υδάτων και τα κτήνη της γης.

Μια παράλληλη ιστορία της δημιουργίας του κόσμου μέσω της έντασης που παράγουν οι αντιτιθέμενες δυνάμεις βρίσκεται στον κοσμογονικό μύθο των Χουρόν, ο όποιος μιλά για το πώς δημιουργήθηκε ο κόσμος από τους δίδυμους που γέννησε η Γυναίκα που Έπεσε από τον Ουρανό. Ο κακός δίδυμος ξεπήδησε από τη μασχάλη της μητέρας του, ενώ ο καλός, ο Τσέντσα, γεννήθηκε με τον συνηθισμένο τρόπο. Όταν λοιπόν ο Τσέντσα δημιούργησε εύφορες κοιλάδες ο Ταγουεσκάρε τις εξύψωσε και δημιούργησε τα άγονα βουνά. Ο ένας δημιουργούσε λουλούδια και καρποφόρα δέντρα, ενώ ο αδελφός του έσπερνε αγκάθια στα φυτά κι έκανε τους καρπούς μικρότερους. Ο καλός δίδυμος έφτιαχνε ψάρια και άλλα ζώα, ενώ ο κακός δίδυμος τα εφοδίαζε με κοφτερά δόντια και κέρατα.

Μικροκοσμος και μακροκοσμος

Στον κοσμογονικό μύθο -στην κοσμογονία γενικότερα- οι μύθοι παρουσιάζουν μια διπλή σχέση αφενός με το ανθρώπινο σώμα τον μικρόκοσμο, αφετέρου με τον περιβάλλοντα κόσμο τον μακρόκοσμο. Ανιχνεύοντας τις σωματικές λειτουργίες και παρατηρώντας αναλογίες στο περιβάλλον του, ο άνθρωπος προσπάθησε να ερμηνεύσει τον μακρόκοσμο. Το σώμα και η γη ταυτίζονται σε τέτοιους μύθους, ενώ η ανθρώπινη προέλευση, οι γεωλογικοί σχηματισμοί, το φυτικό και το ζωικό βασίλειο ερμηνεύονται μεταφορές και εικόνες συνήθως σχετιζόμενες με την ανθρώπινη αναπαραγωγή και ανάπτυξη. Κατά τον ίδιο τρόπο οι παρατηρήσιμες αντιθέσεις και διχοτομίες του κόσμου αναγνωρίζονται ως αγώνας αντιθετικών δυνάμεων, η έκβαση του οποίου είναι η ποικιλομορφία της εξέλιξης.

ΔΟΥΒΛΙΝΟ

 

Η πρώτη γραπτή αναφορά για την πόλη προέρχεται από τον Έλληνα αστρονόμο και χαρτογράφο Κλαύδιο Πτολεμαίο, το έτος 140 π.Χ., στα γραπτά του οποίου αναφέρεται ως Eblana Civitas. Ωστόσο θεωρείται ότι η πόλη ιδρύθηκε με το τωρινό της όνομα το έτος 988 μ.Χ. Προήλθε από την ένωση δύο συνοικισμών που προϋπήρχαν και συγκεκριμένα ενός συνοικισμού των Βίκινγκς με το όνομα Dubh linn και ενός κελτικού οικισμού με το όνομα Átha Cliath.

Μετά την Νορμανδική Εισβολή στην Ιρλανδία το 1169, το Δουβλίνο γίνεται τυπικά πρωτεύουσα της Ιρλανδίας το έτος 1171. Τότε ουσιαστικά αρχίζει και η πρώτη περίοδος της ιστορίας του Δουβλίνου που διαρκεί έως το 1541, έτος κατά το οποίο η Ιρλανδία γίνεται Βασίλειο. Η αγγλική κατοχή περιοριζόταν αρχικά στις ανατολικές ακτές του νησιού, στην πραγματικότητα στο Δουβλίνο και την γύρω περιοχή, η οποία είναι γνωστή ως "The Pale" (Ο περίβολος). Παρ' όλα αυτά στα έτη που ακολούθησαν την Νορμανδική Εισβολή στην Ιρλανδία και μεταξύ των ετών 1171 - 1541 εδραιώνεται η κυριαρχία των Άγγλων σε όλο το νησί και παράλληλα ο ρόλος του Δουβλίνου ως πρωτεύουσας της Ιρλανδίας αποκτά όλο και πιο ουσιαστικό νόημα. Έδρα των Λόρδων της Ιρλανδίας γίνεται το κάστρο του Δουβλίνου, στο οποίο συγκεντρώνεται όλη η εξουσία.

Από το 1541 και έως το 1800, η Ιρλανδία γίνεται Βασίλειο. Κατά την διάρκεια του 17^ου αιώνα, το Δουβλίνο αναπτύσσεται ταχύτατα, με αποτέλεσμα να γίνει η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Βρετανικής Αυτοκρατορίας μετά το Λονδίνο. Τα περισσότερα αξιοσημείωτα έργα αρχιτεκτονικής της πόλης προέρχονται από αυτή την περίοδο.

Το 1801 η Ιρλανδία ενώνεται με το Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και σχηματίζεται έτσι το Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και Ιρλανδίας. Τα έτη 1845 με 1849 λιμός πλήττει την πόλη, με αποτέλεσμα τον θάνατο 500.000 με 1 εκατομμυρίου Ιρλανδών και την μετανάστευση άλλων τόσων προς την Αυστραλία, τον Καναδά και τις Η.Π.Α.

 

Το 1916 έλαβε χώρα η Επανάσταση του Πάσχα (ιρλανδ.: Éirí Amach na Cásca / αγγλ.: Easter Rising). Ακολούθησε ο Ιρλανδικός Πόλεμος της Ανεξαρτησίας και ο Ιρλανδικός Εμφύλιος Πόλεμος. Το Δουβλίνο μετατράπηκε σε ερείπια και πολλά σπουδαία κτίρια καταστράφηκαν.

Το 1922 η Ιρλανδία γίνεται ανεξάρτητο κράτος και το Δουβλίνο πρωτεύουσα. Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο η ανάπτυξη της πόλης ήταν αργή, την δεκαετία του 1960 όμως γίνεται αισθητή μια αλλαγή και τα χρόνια που ακολούθησαν, το Δουβλίνο γνώρισε μεγάλη οικοδομική και οικονομική ανάπτυξη.

Το 1988 γιόρτασε το Δουβλίνο επίσημα τα χίλια χρόνια από την ίδρυσή του.

ΕΣΘΟΝΙΑ

Άφησε πίσω της το σοβιετικό παρελθόν κι έκανε βουτιά στα βαθιά νερά του εκσυγχρονισμού και των ευρωπαϊκών απαιτήσεων, όμως δεν απαλλάχθηκε από την αύρα του Μεσαίωνα... Πύργοι, κάστρα, ιππότες και αρχοντοπούλες ξεπηδούν από τα παραμύθια της Εσθονίας και «προσγειώνονται» στο Ταλίν.

Η Εσθονία είναι μία από τις πιο αδικημένες χώρες της Ευρώπης, από την άποψη ότι είναι πραγματικά κρίμα μία τόσο όμορφη περιοχή με μεγάλη ιστορία, αρχιτεκτονικό πλούτο και «ζωντανά» αξιοθέατα να παραγκωνίζεται, επειδή υπήρξε τμήμα του πρώην ανατολικού μπλοκ.

Λογικά θα σκεφτεί κανείς ότι ένα κράτος του βόρειου ημισφαιρίου σαν την Εσθονία, δίπλα ακριβώς στην παγερή Ρωσία και τη Φινλανδία του πολικού ψύχους, δεν έχει να προσφέρει τίποτε άλλο παρά κρύο, χιόνι, λευκά τοπία και σταλινικά κτήρια. Η πραγματικότητα όμως είναι πέρα για πέρα διαφορετική, καθώς το ήπιο εύκρατο κλίμα -λόγω των θαλάσσιων ρευμάτων της Βαλτικής- έχει συμβάλει στη δημιουργία εκπληκτικών τοπίων με άφθονο πράσινο και σημαντικά εθνικά πάρκα.

Μέσα σε λίγα χρόνια ανεξαρτησίας, η Εσθονία έσπασε όλα τα φράγματα ανακτώντας το χαμένο έδαφος. Σε συγκεκριμένους τομείς, όπως είναι οι νέες τεχνολογίες, έχει αποκτήσει το προβάδισμα έναντι των υπόλοιπων ευρωπαϊκών χωρών, σε σημείο που το παρατσούκλι e-stonia να την χαρακτηρίζει απόλυτα. Πρώτο παράδειγμα το δωρεάν internet! Βάσει νόμου, πλέον κάθε πολίτης έχει τη δυνατότητα δωρεάν πρόσβασης. Σύμφωνα με τα νέα δεδομένα, 2 στους 3 Εσθονούς σερφάρουν καθημερινά στο διαδίκτυο, 80% των τραπεζικών συναλλαγών γίνονται ηλεκτρονικά και καθένας μπορεί να συμμετέχει online στη συζήτηση των νομοσχεδίων. Σε αυτή τη νέα τάξη πραγμάτων προσθέστε και τη χρήση κινητού. Φανταστείτε ότι ενώ το 1991 μόλις το 1/2 του πληθυσμού είχε σταθερό τηλέφωνο, σήμερα πάνω από τα 3/4 απολαμβάνουν όχι μόνο τα οφέλη του σταθερού αλλά και του κινητού τηλεφώνου.

Ιστορία
Η έξοδός της δε από τη Σοβιετική Ένωση και η ομαλή μετάβασή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση σηματοδότησε μια νέα εποχή βασισμένη στο ανοιχτό πνεύμα και τη δίψα για μάθηση. Οι μελέτες δείχνουν ότι η περιοχή κατοικείται τουλάχιστον τα τελευταία 4.500 χρόνια και υποδεικνύουν ως πρώτους κατοίκους φινλανδοουγγρικά φύλα. Για πολλούς αιώνες, τα εσθονικά εδάφη υπήρξαν μήλον της έριδος για Σκανδιναβούς κι Ευρωπαίους, ενώ οι επιδρομές ήταν συχνότατο φαινόμενο. Οι πρόγονοι των σημερινών Δανών μπορεί πρώτοι να επέβαλαν την κυριαρχία τους, όμως δεν ήταν και οι τελευταίοι. Το 1345, θεωρώντας την αντικείμενο αγοραπωλησίας, πούλησαν την Εσθονία σε γερμανούς Τεύτονες Ιππότες. Οι υπόλοιποι «γείτονες» που την εποφθαλμιούσαν δεν έμειναν με σταυρωμένα τα χέρια... Έτσι Σουηδοί, Πολωνοί και Ρώσοι έγραψαν τη δική τους ιστορία.

Η Εσθονία αυτοανακηρύχθηκε ανεξάρτητο κράτος μόλις το 1918, ενώ το 1940 προσαρτήθηκε στη Σοβιετική Ένωση μαζί με τα λοιπά κράτη της Βαλτικής. Η απελευθέρωση και η πλήρης ανεξαρτησία ήρθαν 51 χρόνια μετά. Το «σωτήριο» δε έτος 2004 που επίσημα εντάχθηκε στην Ε.Ε., η χώρα άνοιξε τις πύλες της στον έξω κόσμο και μπήκε δυναμικά στο παιχνίδι του τουρισμού με το υπέροχο Ταλίν, την πρωτεύουσά της, να κρατά τα ηνία.